Het verjaardagsprobleem bij de loterij: waarom 1–31 stilletjes je payout halveert

Het verjaardagsprobleem bij de loterij verandert je winkans niet, maar kan je uitbetaling verlagen. Veel spelers kiezen uitsluitend getallen van 1 tot en met 31, waardoor een winnende combinatie binnen dat bereik vaker wordt gedeeld. Getallen boven 31 verhogen je winkans niet, maar verkleinen mogelijk het aantal medewinnaars.

Gepubliceerd op 3 augustus 2026

Het bekende ‘verjaardagsprobleem’ zegt dat in een kamer met 23 mensen de kans circa 50% is dat twee mensen dezelfde verjaardag hebben. Dat is niet de versie die bij de loterij van belang is. Als je een ticket met verjaardagen invult, gebruik je gegarandeerd alleen de getallen 1 tot en met 31 — net als honderdduizenden andere spelers. Je winkans verandert niet. Je uitbetaling als je wint, wordt ongeveer gehalveerd.

Welke loterijgetallen kiezen de meeste spelers?

Volgens operatordata uit Europa en de VS gebruikt tussen 62% en 74% van de handmatig ingevulde tickets alleen de getallen 1 tot en met 31, zoals de eigen verjaardag, die van een partner of kind, of een trouwdag. In een 6/49-raster vallen volgens de aangeleverde cijfers slechts 18 van de 49 ballen binnen dat bereik. Zes getallen uit die 18 vormen dus de overgrote meerderheid van de handmatig ingevulde tickets.

Dat is het populariteitscluster. Voor de loterij maakt het niet uit, maar voor andere spelers wel.

Waarom daalt je uitbetaling, maar niet je winkans?

Je winkans blijft gelijk, omdat iedere geldige combinatie dezelfde kans heeft om te worden getrokken. De uitbetaling kan wel dalen, omdat een jackpot gelijk wordt verdeeld over alle winnende tickets. Als je als enige wint, krijg je de volledige jackpot. Met één andere winnaar krijg je de helft. Met vijf andere winnaars krijg je een zesde.

Als jouw winnende combinatie binnen het verjaardagscluster valt, is het verwachte aantal medewinnaars vele malen hoger dan bij een ‘neutrale’ combinatie. Winnen blijft dezelfde zeldzame gebeurtenis, maar je houdt er minder aan over.

Wat tonen de cijfers voor EuroJackpot aan?

De jackpottrekkingen uit circa twaalf jaar EuroJackpot tonen volgens de aangeleverde cijfers dat combinaties met uitsluitend hoofdnummers van 31 of lager vaker worden gedeeld dan combinaties met minstens drie nummers boven 31:

Cluster Steekproef Gem. aantal winnaars per treffer Gem. aandeel in jackpot

• Alle 5 hoofdnummers ≤ 31 (verjaardag) 41 treffers 3,8 26,3%
• Mix (1–2 nummers > 31) 96 treffers 2,1 47,6%
• ≥ 3 nummers > 31 78 treffers 1,4 71,4%

Een combinatie met uitsluitend verjaardagsgetallen wordt 2,7 keer vaker gedeeld dan een combinatie met veel hoge getallen. De verwachte uitbetaling per daadwerkelijke winst met verjaardagsgetallen bedraagt circa 37% van die van een combinatie met veel hoge getallen.

Dat is een uitbetalingsnadeel van circa 63% voor combinaties met uitsluitend verjaardagsgetallen. Dat verschil ontstaat door de populariteit van zulke tickets, niet door de winkans.

Geldt dit effect ook bij andere loterijen?

Ja, hetzelfde effect treedt volgens de aangeleverde cijfers ook bij andere loterijen op. De omvang verschilt per getallenmatrix en per aandeel handmatig ingevulde tickets.

Loterij Medewinnaars bij verjaardagscluster Medewinnaars bij veel hoge getallen

• EuroMillions 5/50 + 2/12 ~3,4 ~1,3
• Powerball 5/69 + 1/26 ~2,6 ~1,1
• UK Lotto 6/59 ~5,1 ~1,6

6aus49 ~6,2 ~2,0

• Lotto NL 6/45 ~4,8 ~1,7

Bij UK Lotto en 6aus49 ondervinden verjaardagstickets volgens deze cijfers het grootste nadeel, omdat hun matrices voor meer dan 50% uit getallen van 31 of lager bestaan en het aandeel handmatig ingevulde tickets hoog is.

Hoe voorkom je delen zonder winkans te verliezen?

De winkans ligt vast door de getallenmatrix. Je kunt de verdeling van de uitbetaling wel beïnvloeden door populaire getallenreeksen te vermijden:

• Forceer minstens drie nummers boven 31.
• Neem minstens één nummer van 40 of hoger op; zulke nummers komen zeer weinig voor in handmatige keuzes.

Vermijd uitsluitend lage of uitsluitend hoge getallen. Een evenwichtige som van circa 120 tot 200 voor 6/49 sluit aan bij de gebruikelijke verdeling van winnende combinaties.

• Sla voor de hand liggende ‘geluksgetallen’ over, zoals 7, 11, 13, 21 en 23.
• Sla de winnende nummers van de vorige week over. Die worden in de weken na de trekking vaker gekozen.

De nummergenerator past deze filters automatisch toe. Dat kost geen winkans en verdubbelt volgens de aangeleverde cijfers ongeveer je verwachte nettouitbetaling bij winst.

Wat betekent het verjaardagsprobleem voor je jackpot?

Het ‘verjaardagsprobleem’ bij de loterij gaat niet over mensen die dezelfde datum delen. Het gaat over tienduizenden tickets met dezelfde zes lage getallen. Je jackpot wordt niet kleiner door clusterkeuzes, maar het bedrag dat je mee naar huis neemt mogelijk wel. Als je speelt, kies dan getallen die anderen minder vaak spelen.